Fermi, Pasta, Ulam and a Mysterious Lady

Είναι μερικές φορές
που ψάχνεις
για επιστημονικά άρθρα
και πέφτεις
σε ωραίες ανθρώπινες
ιστορίες.

Κρισιμότητες

Η ζωή μπερδεύει. Τα θέλω μπλέκονται με την λογική, με τα θέλω των άλλων. Ο νους ξέρει αλλά δε πιστεύει και όλα αυτά σωρεύονται, μέχρι που μια κίνηση χιλιοπαιγμένη, ένας λόγος χιλιοειπωμένος αναγκάζει το οικοδόμημα να καταρρεύσει μέσα σε μια στιγμή, σε ένα εσωτερικό κλικ. Τώρα τα συντρίμμια κοιτώντας, όλα είναι πιο απλά, όλα είναι πιο καθαρά, ωσότου τουλάχιστον η διαδικασία ξαναρχίσει σε ένα γαϊτανάκι αυτό-οργανωμένων κρισιμοτήτων. Λατρεύω την οσμή του χώματος μετά την καταιγίδα, είναι τότε που όλα στήνονται και καταρρέουν μέσα από μια γαλήνια ματιά.

Φυσικής κοινωνία

Για να αφομοιωθεί μια ιδέα σήμερα στον χώρο της φυσικής πρέπει να περάσει από ένα χρόνο χαλάρωσης στον χώρο της επιστημονικής κοινότητας. Και δε μιλάμε για απλά "Α, σκέφτηκα κάτι", η ιδέα στον επιστημονικό χώρο σήμερα είναι μια επαρκώς θεμελιωμένη μαθηματικά θεωρία με αρκετά συμβατά ως προς την παρατήρηση στοιχεία. Η αδράνεια αυτή οφείλεται ίσως στο γεγονός ότι "η φυσική σήμερα πάσχει από το σύνδρομο των πολλών προφητών", όπως λέει ένας φίλος-συνεργάτης, "πολλές αποκαλυπτικές ιδέες και μηδαμινός χρόνος για ενδελεχή επαλήθευση". Η αλήθεια είναι ότι η πλειονότητα της εν της φυσικής αδελφών είναι χωμένη στα δικά της ιδιαίτερα λαγούμια και έχουμε χάσει αρκετά τη δυνατότητα επικοινωνίας με τα διπλανά. Έρχεται το προς έλεγχο άρθρο, το οποίο υποτίθεται είναι του πεδίου σου, αλλά άντε να βρεις χρόνο να το διασταυρώσεις αφού εδώ καλά καλά ζορίζεσαι να το καταλάβεις, με συνέπεια πολλές "άκυρες" δημοσιεύσεις να περνάνε ακόμα και σε "έγκυρα" περιοδικά, καθώς επιφανειακά φαίνεται να δουλεύουν. Οπότε, άντε να πιστέψεις ότι ό,τι βγαίνει από το λαγούμι και λάμπει είναι χρυσός.

Φυσικά υπάρχουν και ιδέες των οποίων η βασιμότητα δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί, αλλά ούτε και να απορριφθεί. Τότε είναι που δημιουργούνται οι αντιμαχόμενες φατρίες με φύλαρχους γκουρού. Σε μια σύγκρουση φατριών δεν υπάρχει έλεος, οι μάχες πάνε μέχρι εσχάτων. Και το φαινόμενο φατρίες δεν είναι η εξαίρεση στον κανόνα, είναι ο κανόνας. Οι Μακτέτοιοι ενάντια στους Μακάλλους και ίσως ενάντια στους Μακέταιρους μέχρι που ή είτε το λάβαρο ιδέα θριαμβεύσει είτε σπάσει κάτω από το βάρος των αποδείξεων, αυτό στην ευγενή μορφή σύγκρουσης, ή η μία φατρία καταφέρει να εξοβελίσει από την επιστημονική κοινότητα την άλλη μέσω πολιτικοοικονομικών μεθόδων στην περίπτωση της ανίερης μορφής σύγκρουσης. Ναι, ναι, τα φράγκα "to rule them all".

Η κατάσταση έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο που ακόμα και το αυτονόητο χρειάζεται έγκριση από τον πάπααρχο του κάθε λαγουμιού ή της φατρίας. Μπορεί ο Α να πεισθεί και να αποδέχεται τα επιχειρήματά του Β, αλλά για να τα ασπαστεί απαιτείται η ευλογία του topic γκουρού, μέχρι τότε όλα παραμένουν στο "Hmm, it sounds interesting..." και το μόνο "but" είναι και ο τάδεαρχος τι λέει "about that". Εν ολίγοις η φυσική σήμερα δεν βασίζεται ενδεχομένως στο πιο κοντινό στην αλήθεια αλλά στο πιο αποδεκτό από την κοινότητα και κυρίως τους πάπααρχος της φυσικής ως αλήθεια.

Πρώτων βημάτων αγανάκτηση

PC: Biiipp, Biippp Error
g. : #@%$#$^#$!!!

Μπορεί να μου εξηγηθεί γιατί μέχρι να εξοικειωθείς με τις procedure, διάρκειας συνήθως 5 min, στον υπολογιστή πρέπει να έχεις ξοδέψει 5-8 ώρες (αν είσαι τυχερός) αναζητώντας πληροφορίες, δοκιμάζοντας, επανακινώντας, αποτυγχάνοντας και βρίζοντας;

Με αφορμή τα πρώτα μου βήματα στον κόσμο του Tomcat και της JSP.

Disassembling (part of) a laptop

The past couple of months my laptop (a Compaq Presario 2500) kept halting and after some tests I decided it was shutting down due to the fans not kicking in when the temperature had risen. So, two weeks ago I decided to take it apart and see if that was actually the problem. Since I was out of warranty anyway I figured I had nothing to lose. This is a flickr photo-log of the process (start at the last photo). And contrary to my expectations (which indicated that I'd have to take it to the Compaq technicians anyway) it all worked out:) My laptop is no longer shutting down and everything else seems to be working ok - for the time being at least.

Disclaimer: Always print and follow the manual before undertaking similar tasks - I know I did. As I am not a qualified technician, follow the photo-log at your own risk - I bear no responsibility if your equipment is damaged.

Firefox

Μια φορά και έναν καιρό σημειώθηκε μια μεγάλη έκρηξη...

…ίσως.

Η ιστορία της μεγάλης έκρηξης αρχίζει ως εξής.

Ο Einstein κατασκευάζει την Γενική θεωρία της Σχετικότητας στις αρχές του 20^ου αιώνα. Βάζει και μια σταθερά στις εξισώσεις του, αυθαίρετα, για να δημιουργήσει ένα αιώνιο αμετάβλητο σύμπαν, η σταθερά αυτή Λ δεν αλλοιώνει την θεωρία της Σχετικότητας . Έλα ντε που ο Hubble παρατηρεί ότι οι γαλαξίες απομακρύνονται και ο τρόπος απομάκρυνσής τους υποδεικνύει μια κοινή αφετηρία στο μακρινό παρελθόν. Οι Φριντμαν-Λεμετρ, επεξεργαζόμενοι τις εξισώσεις της Σχετικότητας και κάνοντας μερικές βασικές, απλές παραδοχές, κατασκευάζουν ένα μοντέλο σύμπαντος προερχόμενο από μια αρχική σημειακή ανωμαλία, η οποία εκρύγνεται, η σταθερά Λ δεν φαίνεται να παίζει κάποιο ιδιαίτερο ρόλο ακόμα . Και εγένετο φως…, όπως θα έλεγε και ο αβάς Λεμέτρ.

Μετά αρχίζουν οι επιβεβαιώσεις…

Η ακτινοβολία υποβάθρου προβλέπεται θεωρητικά να αντιστοιχεί στους -268^ο C, βρίσκεται από παρατηρησιακούς αστρονόμους, οι οποίοι αγνοούσαν τη θεωρητική αυτή πρόβλεψη στους -270^ο C. Η ακτινοβολία αυτή είναι φωτόνια που έχουν μια συγκεκριμένη ενέργεια και λαμβάνεται από παντού και είναι σχεδόν το ίδιο ισχυρή όπου και να στραφεί κανείς. Στη φυσική υπάρχει μια σχέση που σχετίζει ενέργεια και θερμοκρασία.

Οι γαλαξίες όσο πιο μακριά κοιτάμε, άρα και πιο βαθιά στο παρελθόν, επιβεβαιώνουν ότι όντως απομακρύνονται μεταξύ τους και ότι φαίνεται να έχουν μια κοινή αφετηρία.

…αλλά και τα προβλήματα.

Η ορατή ύλη -δηλαδή η γνωστή και παρατηρήσιμη ύλη - στο σύμπαν δε φαίνεται να μπορεί να δικαιολογήσει τις παρατηρούμενες σήμερα δομές –γαλαξίες, σμήνη και υπερσμήνη γαλαξιών κτλ-, άρα δε μας μένει τίποτα άλλο παρά να εισάγουμε μια επιπλέον ύλη, τη σκοτεινή. Τις απαιτήσει για τον ρόλο της σκοτεινής ύλης δεν υπάρχει ακόμα γνωστό σωματίδιο που να τις ικανοποιεί. Και εδώ αρχίζει μια ζωολογία από απίθανα σωματίδια, τα οποία τα ονομάζουμε και για αυτό τον λόγο εξωτικά. Αλλά η σκοτεινή ύλη είναι μάλλον υπαρκτή, καθώς ο τρόπος που κινούνται τα αστέρια στους γαλαξίες απαιτεί την ύπαρξή της, εκτός εάν το μοντέλα με τη νευτώνεια βαρύτητα δεν επαρκούν να περιγράψουν την κίνηση των αστέρων στους γαλαξίες. Εντέλει για να τελειώνουμε το πυκνώνουμε το σύμπαν με πολύ σκοτεινή ύλη, έτσι ώστε η σκοτεινή να είναι πολύ περισσότερη από την φωτεινή.

Το τηλεσκόπιο Hubble κοιτάζει ακόμα πιο βαθιά στον χρόνο και βλέπει πως η διαστολή του σύμπαντος επιταχύνεται με τρόπο που δεν φτάνει να θεωρήσει κανείς ότι το σύμπαν είναι πολύ αραιό, ειδικά όταν το έχεις πυκνώσει με πολύ σκοτεινή ύλη. Οι κοσμολόγοι ανασταίνουν λοιπόν το αυθαίρετο Λ που αλλάζει ρόλο και από σταθεροποιητικό γίνεται η σκοτεινή ενέργεια που τα απομακρύνει όλα. Να και η μεγάλη διάρρηξη… Όλα θα τελειώσουν σε ένα απείρως διαστελόμενο σύμπαν ενεργειακού πολτού, μέχρι και οι μελανές οπές εξαφανίζονται, εκπέμποντας ενέργεια. Χρήσιμο είναι να επισημανθεί ότι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90, η πλειονότητα των κοσμολόγων υποστήριζαν με σιγουριά ότι Λ=0.

Αυτά εν τάχη και για να κλείσουμε…

όταν αναγκάζεσαι να εισάγεις συνέχεια καινούργιες έννοιες όπως η σκοτεινή ύλη και η νεότευκτη σκοτεινή ενέργεια για να στηρίξεις κάτι που διαφορετικά επιστημονικά ασταθεί, πρέπει μάλλον να κοιτάξεις το ζήτημα διαφορετικά...